Wat is maculadegeneratie en wat zijn de symptomen?

Kort antwoord

Maculadegeneratie is een oogaandoening waarbij het middelste deel van het netvlies, de macula, beschadigd raakt. Hierdoor verdwijnt het centrale zicht langzaam. De eerste tekenen zijn wazig of vervormd zicht in het midden van je gezichtsveld. Er zijn twee vormen: droge maculadegeneratie en natte maculadegeneratie.

Maculadegeneratie is de meest voorkomende oorzaak van ernstig slechtziendheid bij mensen boven de vijftig jaar in Nederland. Het zicht in het midden van je gezichtsveld wordt slechter, terwijl je aan de zijkanten nog gewoon kunt zien. Lezen, gezichten herkennen en kleine details zien worden daardoor steeds moeilijker.

Veel mensen weten niet precies wat de aandoening inhoudt of welke klachten erop wijzen. In dit artikel lees je wat maculadegeneratie is, wat het verschil is tussen de twee vormen en welke symptomen je als eerste kunt verwachten.

‍

Wat is maculadegeneratie?

‍

De macula is een klein stukje in het midden van het netvlies, achter in je oog. Dit deel zorgt voor het scherpe zicht recht voor je. Je gebruikt het bij alles wat aandacht vraagt: lezen, gezichten herkennen, televisie kijken en kleine details zien.

Bij maculadegeneratie raken de cellen in de macula beschadigd. Daardoor wordt het zicht in het midden van je gezichtsveld wazig, donker of vervormd. Het zicht aan de zijkanten blijft in de meeste gevallen gewoon goed. Daardoor worden mensen met maculadegeneratie zelden volledig blind, maar de impact op het dagelijks leven is groot.

De aandoening wordt ook wel AMD genoemd, wat staat voor leeftijdsgebonden maculadegeneratie. De klachten ontstaan bijna altijd na het vijftigste levensjaar. Roken, erfelijkheid en veel blootstelling aan zonlicht verhogen het risico.

‍

De twee vormen: droge en natte maculadegeneratie

‍

Maculadegeneratie bestaat in twee vormen. Ze verschillen duidelijk van elkaar in hoe ze ontstaan, hoe snel ze verlopen en hoe ernstig de klachten zijn.

‍

Droge maculadegeneratie symptomen

‍

Droge maculadegeneratie is de meest voorkomende vorm. Ongeveer negentig procent van alle gevallen is deze vorm. De cellen in de macula breken langzaam af. Kleine gele afzettingen, drusen genoemd, hopen zich op onder het netvlies. Dit gaat vaak over jaren.

De symptomen van droge maculadegeneratie komen stap voor stap. In het begin merk je er weinig van. Later ontstaat wazig zicht in het midden, moeite met lezen bij weinig licht en minder goed kleuren zien. Er is geen behandeling die de droge vorm geneest, maar een gezonde leefstijl kan de achteruitgang soms vertragen.

‍

Natte maculadegeneratie symptomen

‍

Natte maculadegeneratie komt minder vaak voor, maar is ernstiger. Er groeien nieuwe, zwakke bloedvaatjes onder het netvlies. Die lekken vocht of bloed, waardoor het netvlies beschadigt. Het zicht verslechtert bij deze vorm veel sneller dan bij de droge variant.

De symptomen van natte maculadegeneratie komen vaak snel op. Een plotselinge toename van vervormd zicht of snel verslechterend centraal zicht kunnen signalen zijn van de natte vorm. Bij vroege behandeling met oogdruppels of injecties kan verdere achteruitgang worden beperkt. Snel naar de oogarts gaan bij nieuwe of snel verergerende klachten is daarom belangrijk.

‍

Eerste symptomen van maculadegeneratie

‍

De eerste symptomen van maculadegeneratie zijn niet altijd makkelijk te herkennen. Veel mensen denken in het begin dat het gewoon aan veroudering of vermoeidheid ligt. Toch zijn er duidelijke signalen waar je op kunt letten.

Wazig zicht in het midden
‍Het eerste teken is vaak een vage plek in het midden van wat je ziet. Tekst is moeilijker te lezen en gezichten zijn minder scherp.

Vervormd zicht
‍Rechte lijnen zien er gebogen of krom uit, terwijl ze dat niet zijn. Een deurpost of raamkozijn lijkt ineens golvend. Dit is een bekend vroeg teken van maculadegeneratie.

Kleuren zien er anders uit
‍Kleuren lijken minder helder. Het verschil tussen licht en donker is minder duidelijk te zien.

Moeite bij overgangen van licht naar donker
‍Van buiten naar binnen lopen of omgekeerd gaat moeilijker. Het oog past zich minder snel aan wisselend licht aan.

Een donkere vlek in het midden van je zicht
‍In een later stadium kan er een donkere of blinde plek in het midden van je gezichtsveld ontstaan.

Herken je een of meerdere van deze klachten? Ga dan naar de oogarts. Hoe eerder de aandoening wordt ontdekt, hoe meer mogelijkheden er zijn om de achteruitgang te vertragen.

‍

Wat kun je doen bij maculadegeneratie?

‍

Maculadegeneratie is niet te genezen, maar je kunt er wel mee leren leven. Bij natte maculadegeneratie kan behandeling met injecties het zichtverlies vertragen. Bij de droge vorm gaat het vooral om het zo goed mogelijk gebruiken van het zicht dat je nog hebt.

Een gezonde leefstijl helpt daarbij. Stoppen met roken, gezond eten en een zonnebril dragen bij felle zon zijn adviezen die oogartsen vaak meegeven.

Daarnaast zijn er hulpmiddelen die het dagelijks leven een stuk makkelijker maken. Voor mensen die moeite hebben met lezen of details zien, is een loepbril een praktische oplossing. Een loepbril vergroot wat je ziet en laat je handsfree lezen, schrijven of handwerken. Het hulpmiddel wordt afgestemd op jouw persoonlijke situatie en het zicht dat je nog hebt.

Low Vision Totaal helpt mensen met maculadegeneratie bij het vinden van het juiste hulpmiddel. Een specialist komt gratis en vrijblijvend bij je thuis. Zo wordt het hulpmiddel afgestemd op jouw woning, je gewoonten en wat voor jou belangrijk is.

‍

Maculadegeneratie en het dagelijks leven

‍

Maculadegeneratie heeft invloed op veel dingen die je elke dag doet. Lezen, televisie kijken, koken en gezichten herkennen worden moeilijker. Maar met de juiste hulp kunnen de meeste mensen toch zelfstandig blijven.

Het is belangrijk om op tijd hulp te zoeken. Zowel bij de oogarts als bij een specialist in visuele hulpmiddelen. Wie te lang wacht, geeft activiteiten op die met goede ondersteuning gewoon mogelijk waren gebleven.

Goede verlichting maakt ook een groot verschil. Gericht leeslicht helpt mensen met maculadegeneratie om beter te zien. Combineer dat met de juiste vergroting en je houdt grip op de dingen die voor jou tellen.

‍