Wat is slechtziendheid en wat kunt u eraan doen?

Iedereen kent weleens een moment waarop iets niet goed te zien is. Te weinig licht, vermoeidheid of gewoon een bril die niet meer klopt. Maar slechtziendheid gaat verder dan dat. Het is een blijvende beperking van het zichtvermogen die niet volledig te corrigeren is met een gewone bril of contactlenzen.

Voor veel mensen begint het sluipend. Eerst wat moeite met lezen, dan moeite met gezichten herkennen, en uiteindelijk wordt steeds meer vanzelfsprekend toch een uitdaging.

Wat betekent slechtziendheid precies?

Slechtziendheid wordt ook wel low vision genoemd. Iemand is slechtziend wanneer de visus, ofwel de gezichtsscherpte, onder een bepaalde grens ligt én een gewone bril of operatie geen volledige oplossing biedt. Het gaat dus niet om een tijdelijk probleem, maar om een structurele beperking.

Slechtziendheid is niet hetzelfde als blindheid. De meeste slechtzienden hebben nog wel enig zicht, maar het is te beperkt om dagelijkse activiteiten zonder moeite uit te voeren. Lezen, televisie kijken, koken of iemands gezicht herkennen kan lastig of zelfs onmogelijk worden zonder de juiste hulpmiddelen.

Wat zijn veelvoorkomende oorzaken?

Slechtziendheid kan verschillende oorzaken hebben. In veel gevallen gaat het om een oogaandoening die zich geleidelijk ontwikkelt. De meest voorkomende zijn:

• Maculadegeneratie: een aandoening waarbij het centrale deel van het netvlies beschadigd raakt. Het centrale zichtveld wordt wazig of valt weg. Komt vooral voor op oudere leeftijd.
• Glaucoom: verhoogde oogdruk die de oogzenuw beschadigt. Vaak begint dit aan de randen van het gezichtsveld.
• Diabetische retinopathie: schade aan de bloedvaten in het netvlies als gevolg van diabetes.
• Staar (cataract): troebeling van de ooglens, waardoor het zicht wazig en minder scherp wordt.
• Retinitis pigmentosa: een erfelijke aandoening waarbij het netvlies langzaam achteruitgaat.
• Stargardt: een zeldzame erfelijke oogziekte die het centrale zichtveld aantast, vaak al op jonge leeftijd.

Al deze aandoeningen hebben gemeen dat ze het dagelijks leven ingrijpend kunnen beïnvloeden. Niet alleen praktisch, maar ook emotioneel.

Wat merkt u in het dagelijks leven?

De gevolgen van slechtziendheid zijn voor iedereen anders, maar veel mensen herkennen dezelfde knelpunten:

• Kleine letters lezen lukt niet meer zonder hulp
• Gezichten van mensen herkennen op afstand wordt lastig
• Televisie kijken of ondertiteling volgen kost steeds meer moeite
• Hobby's zoals breien, haken of puzzelen worden opgegeven
• Zelfstandig boodschappen doen of koken vraagt steeds meer aanpassing

Die verloren zelfstandigheid raakt mensen diep. Veel mensen trekken zich terug of stoppen met activiteiten die ze vroeger graag deden. Dat hoeft niet.

Welke hulpmiddelen bestaan er?

Er zijn veel hulpmiddelen die mensen met slechtziendheid helpen om zelfstandiger te blijven. Hieronder een overzicht van de meest gebruikte oplossingen.

Vergrotende hulpmiddelen

Een loeplamp combineert verlichting met een vergrotingslens. Ideaal voor lezen, handwerken of nagelverzorging. Een standloep staat stabiel op tafel en is fijn voor wie langere tijd wil lezen. De zaklichtloep is compact en handig voor onderweg.

Optische hulpmiddelen

Een loepbril biedt handsfree vergroting, zodat u uw handen vrij houdt tijdens het lezen of knutselen. De telescoopbril vergroot het zicht op afstand, bijvoorbeeld voor het bekijken van de televisie of gezichten herkennen. Een filterbril vermindert lichtovergevoeligheid en verhoogt het contrast, wat bij veel oogaandoeningen prettig werkt.

Elektronische hulpmiddelen

Een elektronische handloep vergroot tekst op een klein scherm met instelbaar contrast. De beeldschermloep doet hetzelfde op een groter scherm, ideaal voor thuis. Voor wie liever luistert dan kijkt, is de daisyspeler een uitkomst. Hiermee beluistert u boeken, kranten en tijdschriften met slimme navigatiefuncties.

Voorleesapparatuur

De Clearreader scant tekst en leest die hardop voor, zonder dat u een computer nodig heeft. De OrCam is een slim apparaatje dat aan uw bril bevestigd wordt en gedrukte tekst direct voorleest.

Verlichting

Goede verlichting is voor slechtzienden vaak minstens zo belangrijk als een loep. Een speciale tafellamp of vloerlamp voor slechtzienden geeft gericht, helder licht zonder verblinding.

Hoe vindt u het juiste hulpmiddel?

Dat is misschien wel de belangrijkste vraag. Want niet elk hulpmiddel werkt voor iedereen. Het hangt af van uw aandoening, uw restvisus, uw dagelijkse bezigheden en uw woonsituatie.

Low Vision Totaal biedt een gratis en vrijblijvend onderzoek aan huis. Een specialist komt bij u thuis, voert oogmetingen uit en laat u verschillende hulpmiddelen uitproberen in uw eigen omgeving. Zo weet u zeker dat u kiest voor wat écht werkt.

Geen wachtkamers, geen reistijd. Gewoon persoonlijk advies op maat, bij u thuis.

Vraag vandaag nog een vrijblijvend huisbezoek aan.

‍