Droge maculadegeneratie: symptomen, verloop en behandeling
Droge maculadegeneratie is de meest voorkomende vorm van maculadegeneratie: ongeveer 8 op de 10 mensen met deze oogziekte hebben de droge vorm. Het centrale zicht neemt langzaam af, vaak over een periode van jaren. Genezen kan niet. Wel kunt u veel doen om het verloop te volgen, risico's te beperken en zelfstandig te blijven.
Binnen 5 minuten geregeld.
Dichterbij kan niet, wij komen naar u toe
Het grootste assortiment van Nederland
Vrijblijvend low vision onderzoek aan huis
Wat is droge MD
Wat is droge maculadegeneratie?
De macula, ook wel de gele vlek genoemd, is het kleine centrum van het netvlies waarmee u scherp ziet. U gebruikt dit deel bij lezen, gezichten herkennen en televisie kijken. Bij droge maculadegeneratie gaan de cellen in dit gebied langzaam achteruit. Onder het netvlies hopen zich afvalstoffen op, die op een scan te zien zijn als gele vlekjes: drusen.
De aandoening hangt sterk samen met leeftijd en heet daarom ook leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD of AMD). Volgens Oogartsen.nl heeft bijna 20 procent van de 65- tot 75-jarigen een vorm van maculadegeneratie. Boven de 75 jaar is dat 37 procent. Lang niet iedereen merkt daar iets van, want in de vroege fase zijn er vaak geen klachten.
Verschil tussen droge en natte maculadegeneratie
Bij de droge vorm sterven cellen langzaam af. Bij natte maculadegeneratie groeien er lekkende bloedvaatjes onder de macula en kan het zicht binnen weken achteruitgaan. Ongeveer 80 procent van de mensen met maculadegeneratie heeft de droge vorm. Die kan wel overgaan in de natte vorm. Bij ongeveer 10 tot 15 procent van de mensen met een middelste, intermediair stadium gebeurt dat. Daarom is het belangrijk om uw zicht zelf in de gaten te houden.
Wat u merkt
Wat ziet iemand met droge maculadegeneratie?
De klachten beginnen meestal sluipend en vaak in één oog. Het andere oog vangt dat lang op, waardoor veel mensen het pas merken als ook het tweede oog meedoet. Typische signalen zijn:
- moeite met kleine letters, ook met een goede leesbril;
- meer licht nodig hebben bij lezen of handwerken;
- minder contrast zien, zoals een grijze stoeprand op grijze tegels;
- gezichten slechter herkennen, terwijl u iemand wel aan stem of houding herkent;
- langzamer wennen aan het donker als u uit fel licht binnenkomt;
- later een wazige of donkere vlek midden in het beeld.
Het zicht aan de zijkanten blijft behouden. Volledig blind wordt u er daarom niet van, en in huis en op straat kunt u zich meestal goed blijven oriënteren. Lezen, gezichten herkennen en details zien worden wel steeds lastiger. Meer over de klachten bij beide vormen leest u in wat is maculadegeneratie en wat zijn de symptomen.
Veel gebruikte hulpmiddelen
Onze hulpmiddelen
Wij bieden een breed scala aan hulpmiddelen, zoals beeldschermloepen en voorleesapparatuur. Deze oplossingen maken het dagelijks leven weer een stuk makkelijker.
Bekijk alle hulpmiddelen
%201.jpg)
.avif)
Verloop en stadia
Hoe verloopt droge maculadegeneratie?
Het verloop verschilt per persoon en is moeilijk te voorspellen. Bij de een blijft het zicht jarenlang stabiel, bij de ander gaat het geleidelijk achteruit. Oogartsen onderscheiden drie stadia:
- Vroeg stadium. Kleine tot middelgrote drusen, meestal zonder klachten. Het wordt vaak toevallig ontdekt bij een oogmeting.
- Intermediair stadium. Grotere drusen en veranderingen in het pigment. Lezen kost meer moeite en meer licht.
- Laat stadium: geografische atrofie. Op sommige plekken verdwijnt het netvliesweefsel. Vaak begint dat naast het centrum en schuift het in de loop van jaren naar het midden. Dan ontstaat een blijvende blinde vlek in het centrale zicht.
Heeft één oog geografische atrofie, dan krijgt ongeveer de helft van de mensen dat later ook in het andere oog. Hoe uw gezichtsscherpte wordt gemeten en wat de getallen betekenen, leest u in visus: wat betekent uw gezichtsscherpte.
Waarom jaarlijks 1000+ mensen voor ons kiezen
Gemiddeld 9,6 uit 1251 beoordelingen. Wij meten twee keer: op het afleverformulier zodra het hulpmiddel gebruiksklaar is afgeleverd en de instructie is gegeven, en opnieuw in een klanttevredenheidsonderzoek na ongeveer drie maanden gebruik. Alleen beoordelingen van cliënten die daadwerkelijk een hulpmiddel van ons hebben ontvangen tellen mee.
Is droge maculadegeneratie te behandelen?
Op dit moment is er geen behandeling die droge maculadegeneratie stopt of herstelt. Ook laserbehandeling helpt niet. In de Verenigde Staten zijn sinds 2023 twee middelen toegelaten die via injecties in het oog de groei van geografische atrofie iets afremmen. In Europa zijn ze niet beschikbaar. Het Europees Geneesmiddelenbureau weigerde in 2024 de toelating van pegcetacoplan (Syfovre), omdat de vertraging op de scan geen aantoonbaar verschil maakte in het dagelijks zien. De aanvraag voor het tweede middel, avacincaptad pegol, werd datzelfde jaar ingetrokken.
Wat u zelf kunt doen
Het verloop stoppen kunt u niet, maar u kunt het wel gunstig beïnvloeden. Dit adviseren Thuisarts.nl en de oogartsen:
- Stop met roken. Roken maakt de kans op maculadegeneratie twee tot drie keer zo groot. Het is de belangrijkste risicofactor die u zelf in de hand heeft.
- Eet veel groente en vette vis. Elke dag 250 tot 400 gram groente en 2 tot 3 stuks fruit, en 1 tot 2 keer per week vette vis zoals haring, zalm of makreel.
- Beweeg voldoende, minstens 2,5 uur per week, en drink zo min mogelijk alcohol.
- Neem alleen vitaminen op advies. Bij een intermediair stadium, of als één oog al in het late stadium is, kan de oogarts supplementen volgens de AREDS2-samenstelling adviseren. In een beginstadium is het nut niet aangetoond. Begin er niet zelf mee. Deze supplementen worden ook niet vergoed.
Zelf controleren met het Amsler-rooster
Omdat de droge vorm kan overgaan in de natte vorm, is regelmatig zelf testen verstandig. Dat doet u met een Amsler-rooster, een kaart met ruitjes en een stip in het midden. Een rechte lijn in huis, zoals een deurpost of tegelvoeg, werkt ook. Test elk oog apart, met uw leesbril op.
Bel dezelfde dag of de volgende werkdag uw oogarts als:
- rechte lijnen ineens krom of golvend lijken;
- uw zicht in korte tijd duidelijk slechter wordt;
- u een nieuwe wazige of donkere vlek ziet.
Natte maculadegeneratie moet snel worden behandeld. Hoe eerder de behandeling start, hoe meer zicht behouden blijft.
Is droge maculadegeneratie erfelijk?
Gedeeltelijk. Erfelijke aanleg speelt een duidelijke rol: wie een ouder, broer of zus met maculadegeneratie heeft, loopt meer risico. Er zijn genen bekend die de kans vergroten, maar de ziekte ontstaat door een combinatie van leeftijd, aanleg en leefstijl. Komt maculadegeneratie in uw familie voor, laat uw ogen dan regelmatig controleren en rook niet.
Leven met droge maculadegeneratie
Omdat het centrale zicht langzaam afneemt, gaat aanpassen vaak ongemerkt: grotere letters op de telefoon, de stoel dichter bij de televisie, iemand anders die de post voorleest. Met de juiste hulpmiddelen blijft u veel langer zelf doen.
- Lezen: een loep of vergrootglas met licht, een loepbril of, als het zicht verder afneemt, een beeldschermloep. Welke bril bij maculadegeneratie past, leest u in bril voor maculadegeneratie.
- Licht en contrast: veel mensen met maculadegeneratie hebben meer licht nodig, maar zijn tegelijk gevoelig voor schittering. Een goede leeslamp en filterglazen helpen. Bekijk de MacuLine-bril of de filterbrillen in onze webshop, en lees meer over fotofobie en lichtgevoelige ogen.
- Televisie kijken: een telescoopbril brengt het beeld dichterbij.
- Luisteren in plaats van lezen: een voorleesapparaat zoals de VoxiVision leest brieven en boeken voor. Met een daisyspeler luistert u gesproken boeken. U vindt ze ook bij de voorleesapparatuur in de webshop.
U kunt ook leren om net naast een voorwerp te kijken, zodat een gezond stuk netvlies het werk overneemt. Dit heet excentrisch kijken. Revalidatiecentra zoals Visio en Bartiméus geven daar training in. Uw oogarts of huisarts kan u verwijzen. De Maculavereniging biedt informatie en contact met lotgenoten. Ideeën om bezig te blijven vindt u in hobby's voor slechtzienden.
Persoonlijk advies
Bij droge maculadegeneratie verandert wat u nodig heeft in de loop van de jaren. Tijdens een gratis low vision onderzoek aan huis bekijkt een specialist van Low Vision Totaal hoe u nu ziet. U probeert loepen, verlichting, filterbrillen en elektronische hulpmiddelen in uw eigen woonkamer en hoort direct welke hulpmiddelen uw zorgverzekeraar vergoedt.
Plan vrijblijvend een afspraak. Dan kijken we samen wat er met uw zicht nog wel kan.
Veelgestelde vragen
Hieronder vindt u antwoorden op de meest gestelde vragen over
Droge maculadegeneratie: symptomen, verloop en behandeling
Ontdek hoe het werkt, voor wie het geschikt is en hoe wij u verder kunnen helpen.
Volledig blind wordt u er niet van. Het centrale zicht kan sterk afnemen, maar het zicht aan de zijkanten blijft behouden. U kunt zich daardoor blijven oriënteren. Lezen, gezichten herkennen en televisie kijken worden wel moeilijker.
Meestal langzaam, over jaren, en bij sommige mensen blijft het lang stabiel. Ziet u plotseling kromme lijnen, een nieuwe vlek of gaat uw zicht snel achteruit, bel dan dezelfde dag of de volgende werkdag de oogarts. Dat kan wijzen op de natte vorm.
Alleen in een bepaald stadium. Bij een intermediair stadium, of als één oog al ernstig is aangedaan, kan de oogarts AREDS2-supplementen adviseren om verdere achteruitgang te remmen. In een beginstadium is het nut niet aangetoond.
Vraag het aan AI
Vraag het aan Ben
-min.avif)
Ben Kuipers
Onze A.I. denkt als Ben en die helpt al 20 jaar mensen die slecht zien. Bijna net zo slim, nét niet zo gezellig.